است . همچنان كه قبلا ملاحظه شد كه اشخاص را از سده‌اى به سده يا چند سده بعد يا قبل ، به جلو يا عقب مىبرد ويا به صورت دلبخواهى وبدون علّت چند سطر را از كتاب حذف مىكرد ويا بر آن چند سطر مىافزود ويا لغتها را به صورتي كه غلطتر از آن امكان ندارد ، دگرگون مىكرد وتغييرشان مىداد ، در اينجا هم زير پا نهادن قواعد املايى ، صرفى براي وى يك امر عادى است . درهم آميختن مذكّر ومؤنّث ، مفرد ومثنّى وجمع و . . . كمترين اشتباههاى دستوري بوعلوان هستند كه فقط چند مثال از آنها را ذكر مىكنيم . بوعلوان أصلا به نسخه‌ها وتعبيرهاى موجود در آنها هيچ كارى ندارد ؛ بلكه وى همواره كار خود را به انجام مىرساند ، يعنى متن التعريف بطبقات الأمم را از غلطها واشتباههاى خود مىآكند ، به‌طور مثال : « في الأخذ عنه » را به « في الأخذ عليه » « 1 » ؛ « فلم نجد » را به « فلم يجد » « 2 » ؛ « لم يعتقد » را به « لم نعتقد » « 3 » ؛ « كان تعلّم » را به « كان يعلّم » « 4 » ؛ « بما حضرهم » را به « بما حضره » « 5 » ؛ « ساعده حال » را به « ساعدته حال » « 6 » ؛ « ويحتجّ على ذلك » را به « ويحجّ من ذلك » « 7 » تبديل ودر مواردى نيز كلماتي را اضافه يا حذف كرده كه معنى را به‌طور كلّى معكوس ويا خراب وعوض ساخته است مثل : حذف « خنوخ بن » بعد از « العبرانيون » « 8 » ويا افزودن « لا » بعد از كلمهء « ارسالا » . « 9 » ضرورت تحقيق وتصحيح مجدّد كتاب طبقات الأمم وروش كار پژوهش بدين ترتيب دريافتيم كه كلّيهء كارهايى كه تاكنون در باب كتاب ارزشمند قاضى صاعد يعنى ، كتاب التعريف بطبقات الأمم صورت پذيرفته‌اند ، بيش از آنكه چهرهء حقيقي كتاب را نشان دهند ، با غلطكاريها واشتباههاى خود ، اثر مذكور را از سنديت واعتبار انداخته‌اند والبتة كار شيخو با همهء كاستيها وكمبودهايش از لحاظ أصول ومباني تحقيق

--> ( 1 ) . ص 178 . ( 2 ) . ص 80 . ( 3 ) . ص 117 . ( 4 ) . ص 127 . ( 5 ) . ص 128 . ( 6 ) . ص 199 . ( 7 ) . ص 175 . ( 8 ) - ( ص 107 سطر دوم ) ( 9 ) . ص 75 ، سطر 2 .